Ἀδύναμο φῶς σὲ σκοτεινὲς διαδρομές

Οἱ ἰσορροπίες τῆς ἱστορίας μοιάζουν μὲ μιὰ λεπτὴ κρούστα πάνω ἀπὸ ἕναν διαρκὴ κοχλασμό, τὸν ὁποῖο συνθέτουν οἱ ποικίλες μορφὲς διαφοροποίησης καὶ ἀνταγωνισμοῦ. Ἔρχονται στιγμὲς ποὺ ὁ κοχλασμὸς αὐτὸς προσλαμβάνει ἔντονη μορφὴ —μὲ κινήματα, ἐπαναστάσεις, ἀνατροπὲς— ποὺ ἔρχεται νὰ διαρρήξει τὴν ὑπάρχουσα κρούστα καὶ νὰ τὴν ἀντικαταστήσει μὲ μία ἄλλη. Καὶ μπορεῖ οἱ μορφὲς τῶν ἱστορικῶν καταστάσεων νὰ ἀλλάζουν, ὡστόσο ἐκεῖνο ποὺ μοιάζει νὰ παραμένει ἀνέγγιχτο εἶναι ἕνας πυρήνας ἀλλοτρίωσης, ὁ ὁποῖος διαιωνίζεται μέσα σὲ αὐτές. Ἀκόμη καὶ μέσα σὲ ἐκεῖνες ποὺ ὑποτίθεται ὅτι ἀποτελοῦν ὑλοποίηση μεσσιανικῶν ἐπαγγελιῶν.

Στὸν εἰκοστὸ αἰώνα, στοχαστὲς ὅπως ὁ Παναγιώτης Κονδύλης —ποὺ πέθανε σὰν σήμερα, στὶς 11 Ἰουλίου 1998— ὑποστήριξαν ὅτι οἱ ἐπαγγελίες τῶν ἠθικολόγων, θεολόγων καὶ τῶν πολιτικῶν θεωρητικῶν δὲν ἀποτελοῦν παρὰ μάσκες, πίσω ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἐκδηλώνεται κάθε φορὰ μία συνειδητὴ ἢ ἀσυνείδητη βούληση ἰσχύος.

Ἀπέναντι τόσο σὲ αὐτὲς τὶς ἐπαγγελίες ὅσο καὶ στὴ ριζικὴ ἀμφισβήτησή τους τὸ ἔργο τοῦ Βάλτερ Μπένγιαμιν (Walter Benjamin), καὶ ἰδίως τὸ ἐγχείρημα τῶν Στοῶν τοῦ Παρισιοῦ καὶ οἱ Θέσεις γιὰ τὴ φιλοσοφία τῆς ἱστορίας, προβάλλουν τὴν «ἀδύναμη μεσσιανικὴ δύναμη» (“schwache messianische Kraft”). Σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν παραδοσιακὴ κατανόηση τῆς μεσσιανικότητας, ὁ Benjamin δὲν κάνει λόγο γιὰ τὴν ἔλευση μιᾶς κυρίαρχης κατάστασης. Μιλάει γιὰ μιὰ θραυσματικὴ μορφὴ ἐμπειρίας.

Ἐκεῖνοι ποὺ ζοῦν αὐτὴ τὴν ἐμπειρία, ὅπως γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στὴν Β΄ Πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολή, ἐνῷ εἶναι φτωχοί, κάνουν πολλοὺς νὰ πλουτίζουν· ἐνῷ τοὺς ἐμφανίζονται προβλήματα, αὐτοὶ χαίρονται· ἐνῷ δὲν κατέχουν τίποτα, ἔχουν τὰ πάντα· κι ἐνῷ πεθαίνουν, ζοῦν: «ὡς ἀποθνήσκοντες καὶ ἰδοὺ ζῶμεν, ὡς παιδευόμενοι καὶ μὴ θανατούμενοι, ὡς λυπούμενοι ἀεὶ δὲ χαίροντες, ὡς πτωχοὶ πολλοὺς δὲ πλουτίζοντες, ὡς μηδὲν ἔχοντες καὶ πάντα κατέχοντες» (Β΄ Κορ. 6: 9-10).

Ἡ φλόγα αὐτῆς τῆς ἐμπειρίας παραμένει κάτι τὸ ἐν πολλοῖς ἄγνωστο. Δὲν χάνεται ἁπλῶς μέσα στοὺς ὑπολογισμοὺς ποὺ ὑπαγορεύονται ἀπὸ τὴ φαντασίωση τῆς κυριαρχίας. Χάνεται καὶ μέσα στὴ Βαβὲλ τῶν ὑποτιθέμενων χειραφετικῶν θεωριῶν. Τὸ ἀδύναμο φῶς αὐτῆς τῆς φλόγας ἐπιχειροῦν νὰ κρατήσουν ὁρατό, μέσα στὶς σκοτεινὲς διαδρομὲς τῆς ἱστορίας καὶ τῆς σκέψης, τὰ κείμενα ποὺ θὰ φιλοξενοῦνται σὲ αὐτὸν τὸν ψηφιακὸ τόπο.

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *