Ἡ πλατωνικὴ φιλοσοφία μπορεῖ νὰ διαβαστεῖ, σὲ μεγάλο βαθμό, ὡς θεωρία τῆς ἐσωτερικῆς κίνησης τῆς ψυχῆς. Τὸ ἀποφασιστικὸ πρόβλημα εἶναι πρὸς τὰ ποῦ στρέφεται ἡ ἐπιθυμία τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ψυχὴ προσκολλᾶται σὲ ἐπιμέρους ἀγαθά καὶ νοήματα καὶ τὸ κακὸ ἀρχίζει ὅταν αὐτὰ ἀπολυτοποιοῦνται, ὅταν ἡ σχέση μαζί τους μετατρέπεται σὲ σχέση αἰχμαλωσίας.
Τὸ Ἀγαθό γιὰ τὸν Πλάτωνα δὲν εἶναι ἕνα ἀνώτερο ἀντικείμενο μέσα στὴν τάξη τῶν ὄντων. Γι’ αὐτὸ ὁ Πλάτων τὸ τοποθετεῖ «ἐπέκεινα τῆς οὐσίας» (Πολιτεία 509b). Εἶναι ἐκεῖνο πρὸς τὸ ὁποῖο στρέφεται ἡ ψυχὴ, ὅταν ἐγκαταλείπει τὴν ἀπολυτοποίηση τῶν ἐπιμέρους ἀγαθῶν καὶ νοημάτων. Ὅταν παύει νὰ ζητᾷ τὸ ἀπόλυτο μέσα σὲ ὅ,τι ὑπόκειται στὴ φθορά. Ἡ στροφὴ αὐτὴ δὲν εἶναι ἁπλῶς διανοητική· εἶναι μεταμόρφωση τῆς ἐπιθυμίας. Ἡ ψυχὴ δὲν παύει νὰ ἐπιθυμεῖ, ἀλλὰ μαθαίνει νὰ ἐπιθυμεῖ διαφορετικά: ξεφεύγει ἀπὸ τὴν κατοχὴ τοῦ μερικοῦ καὶ μετέχει τοῦ καθολικοῦ.
Μία τέτοια ἀνάγνωση ἀπομακρύνει τὸν Πλάτωνα ἀπὸ τὴν παραδοσιακὴ μεταφυσικὴ ἑρμηνεία, ἡ ὁποία μετατρέπει τὸ Ἀγαθὸ σὲ ἕνα ὑπερφυσικὸ ἀντικείμενο ποὺ βρίσκεται «ἐπάνω» ἀπὸ τὸν κόσμο. Μία τέτοια ἀντικειμενοποίηση ἀκυρώνει ἀκριβῶς τὸν χαρακτῆρα τοῦ Ἀγαθοῦ, ὅπως τὸ εἶδε ὁ Πλάτων, καθὼς καὶ τὴ ριζικὴ μεταμόρφωση τῆς ἐπιθυμίας.
Τὴν ἀνάγνωση αὐτὴ ἔκανε ὁ Λεβινὰς στὸ ἔργο του Ὁλότητα καὶ Ἄπειρο (1961): τὸ ἐπέκεινα δὲν εἶναι ἕνα ἀνώτερο ἀντικείμενο, ἀλλὰ ἔξοδος ἀπὸ τὴν ὁλοποίηση. Ἡ σκέψη αὐτὴ ἐπηρέασε καὶ τὸν κύκλο τῶν μαθητῶν του στὰ τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ ’60, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ Στέλιος Ράμφος, ποὺ ἦταν τότε στὸ Παρίσι. Αὐτὴ ἡ προοπτικὴ ἀποτέλεσε ἔκτοτε τὸν κύριο ὁρίζοντα τῆς σκέψης του.
Ἡ φωτογραφία εἶναι ἀπὸ παράδοση τοῦ Ράμφου τὸ 1998, στὸ Ἵδρυμα Γουλανδρῆ–Χορν, μὲ θέμα τὴν Πολιτεία τοῦ Πλάτωνος καὶ, συγκεκριμένα, τὸν μῦθο τοῦ σπηλαίου καὶ τὴν ἑρμηνεία του μέσα στὸν ὁρίζοντα ποὺ προαναφέρθηκε.

